'Elk nadeel hep z'n voordeel', zei Cruijff. En hij had gelijk, want die heftige periode met onze meiden heeft ons gezin ook echt goede dingen gebracht. Onze band is hechter geworden. We hebben geleerd keuzes te maken. Zelf ben ik ook veranderd. In positieve zin. Onder gewone omstandigheden zou ik niet zoveel gegroeid zijn.

Keuzes maken
De eerste periode dat ze in therapie waren probeerden we nog alle ballen in de lucht te houden. Werk, huishouden, therapiegesprekken, de meiden brengen en halen, familie, sociale contacten. Alles.

Maar na een tijdje ontdekten we dat we keuzes moesten maken. Want de rek ging eruit, onze energie raakte al snel op. Wat er anders moest was ons snel duidelijk: onze meiden en alles wat zij nodig hadden om te herstellen stond voor ons op nummer 1. Dat werd de leidraad. Verder hadden we onze familie, die ons zo goed steunde. En ons werk, want dat gaf afleiding en onze fijne collega's boden ons een luisterend oor. Natuurlijk nog wat huishouden, maar daarmee hield het echt op. Ons sociale leven hebben we lange tijd stil gezet. Echt he-le-maal stil. Gewoon, omdat we er de energie niet voor hadden. Daarom kozen we ervoor om ons kringetje klein te houden, om te voorkomen dat we zouden omvallen.
Praten, luisteren en er zijn
Na vele maanden waren we zo ver dat wij de steunfiguren waren voor ons dochters. Bij elke kleine of grotere dip lieten we alles uit onze handen vallen om te praten. En door te vragen, zo lang als nodig was. Soms voelden we dat we beter iets konden gaan doen. Of dat we hen juist even met rust moesten laten. Wij gingen mee op hun golven, speelden in op wat zij aangaven. We hebben gepraat zoals we nooit eerder hadden gedaan. En geluisterd of juist gezwegen. Wat nodig was, voelden we steeds beter aan. Kortom: als het nodig was namen we steeds de tijd voor hen. Ónze plannen stonden stil, maar dat ging vanzelf. We wisten waarvoor we het deden en het voelde goed om het zo te doen. Praten, luisteren en er zijn. Nu merken we dat we daarmee een nog hechtere band hebben gesmeed.

Wat kon ik zelf doen?
In zo'n periode moet je wel over jezelf nadenken. Over je reacties en je manier van doen. En ergens in die zwarte periode begon ik ook te zoeken naar wat ik zélf kon doen: om een stap vooruit te maken en ook om overeind te blijven. De situatie dwong me om out-of-the-box te denken. Achteraf ben ik daar blij mee, want ik heb zóveel geleerd! Omdat ik gedwongen werd mijn vaste patronen los te laten en ervoor open stond om mezelf te ontwikkelen, ben ik ook zelf veranderd. Op een positieve manier. Ik ben assertiever, meer ondernemend en herken in een oogwenk oprechte interesse. Want je doet ook aardig wat mensenkennis op. Dus ja, het is echt waar: ook grote nadelen en misère kunnen voordelen opleveren! Cruijff had dus weer gelijk!